Đằng sau vụ Thổ Nhĩ Kỳ hủy mua tên lửa HQ-9 của Trung Quốc

Dưới sức ép của NATO và Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ đã buộc hủy kết quả thắng thầu hệ thống tên lửa tầm xa của công ty quốc phòng Trung Quốc

Đài Tiếng nói nước Nga đưa tin, dưới áp lực của NATO, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp tục cuộc đàm phán với các công ty của châu Âu và Mỹ về việc cung cấp hệ thống phòng không.

Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ quyết định gia hạn đến cuối tháng 1/2014 cho cuộc đấu thầu nhằm mua 12 hệ thống tên lửa phòng không (ADMS) tầm trung và tầm xa, cũng có khả năng phòng thủ tên lửa.

Như vậy Thổ Nhĩ Kỳ chính thức hủy bỏ công bố ngày 26/9 về kết quả bất ngờ của cuộc cạnh tranh, khi tuyên bố phần thắng thuộc về hệ thống tên lửa phòng không HQ-9 của Trung Quốc do công ty CPMIEC giới thiệu.

Tờ Milliyet của Thổ Nhĩ Kỳ và Vedomosti của Nga đưa tin: Hồ sơ dự thầu sẽ tiếp nối với các tập đoàn vũ khí của châu Âu và Mỹ, nhưng không có phần tham gia của Nga - một quan chức trong Bộ Quốc phòng Nga tiết lộ.

Trong ngày 2/11, một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ đã tham gia các cuộc đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Washington bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về các kế hoạch của Ankara sở hữu một hệ thống chống tên lửa tầm xa từ Trung Quốc.

Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Francis Ricciardone cho biết Washington bày tỏ quan ngại về triển vọng của một thỏa thuận với các công ty Trung Quốc. 

Ngoài ra, công ty CPMIEC của Trung Quốc cũng đã chịu một hình thức răn đe từ phía Mỹ khi Washington đã áp đặt lệnh trừng phạt với công ty này trước bán vũ khí và công nghệ tên lửa cho Iran, Syria, Triều Tiên.

Bên cạnh đó, một nguồn tin ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Ngoại trưởng nước này sẽ tới Washington vào ngày 18/11 tới, nhưng sẽ không thảo luận về các thỏa thuận tên lửa trừ khi phía Mỹ nêu lên.

Lý giải cho việc NATO kịch liệt phản đối việc Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống tên lửa của Trung Quốc, Tổng Thư ký NATO, Anders Fogh Rasmussen cho biết: "Lập trường của NATO rất rõ ràng, (các nước thành viên NATO) mua sắm thiết bị gì là công việc nội bộ, do nước thành viên tự quyết định. Nhưng, ở góc độ của NATO, hệ thống phòng thủ tên lửa của các nước thành viên phải phối hợp với hệ thống của các nước thành viên NATO khác, cần có tính tương thích với nhau, điểm này rất quan trọng”.

“Chúng tôi tin tưởng Thổ Nhĩ Kỳ biết được lập trường này của NATO, cũng tin rằng Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cân nhắc lập trường này của NATO trước khi đưa ra quyết định mua sắm cuối cùng".

Ông Rasmussen nhấn mạnh: “Việc xuất hiện hệ thống tên lửa của Trung Quốc, vốn quá khác biệt so với công nghệ, kỹ thuật mà cả liên minh đang sử dụng sẽ gây ra sự thiếu tương thích và sự việc này chưa hề có tiền lệ, nó sẽ làm xói mòn và phá huỷ nguyên tắc chung của liên minh.”

Được biết, vũ khí của NATO chủ yếu có nguồn gốc từ công nghệ của Mỹ, Pháp, Đức, trong đó, Mỹ thắng thầu phần lớn những hợp đồng vũ khí của liên minh này.

Trước đó, ngày 26/9/2013, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa ra một quyết định gây bất ngờ, khi lựa chọn tên lửa phòng không HQ-9 của Trung Quốc, thay vì S-300, S-400 của Nga hay Patriot của Mỹ.

Theo tuyên truyền của báo Trung Quốc, hệ thống tên lửa phòng không tầm xa FD-2000 (phiên bản xuất khẩu của HQ-9) của Tập đoàn khoa học và công nghệ hàng không vũ trụ Trung Quốc (China Aerospace Science & Industry Corporation, CASIC) được lần đầu tiên trưng bày tại Triển lãm hàng không Chu Hải vào năm 2012.

Hệ thống này có tầm phóng đạt 125 km, có thể tác chiến phòng không trong mọi điều kiện thời tiết, có thể đánh chặn các loại máy bay, vũ khí dẫn đường chính xác. Một đơn vị hỏa lực có thể đồng thời điều khiển 16 quả tên lửa đánh chặn 8 mục tiêu, có năng lực tấn công chống bão hòa và tấn công nhiều làn sóng mạnh.

Trung Quốc khẳng định HQ-9 là vũ khí phòng không lãnh thổ chủ lực của nước này. Đồng thời, hệ thống này có thể chỉ huy vũ khí phòng không khác, xây thành hệ thống phòng không nhiều tầng hợp nhất. Tên lửa của hệ thống vũ khí này có tốc độ nhanh, tầm bắn xa, đã áp dụng công nghệ phóng thắng đứng, có thể tiến hành đổi hướng tùy ý trong phạm vi 360 độ.

Theo các chuyên gia quân sự của NATO đánh giá, ưu thế duy nhất mà HQ-9 sở hữu là giá thành rất rẻ, còn về chất lượng khó có thể kiểm định.